تهران، دیباجی جنوبی

بن بست رحیمی، پلاک 104، واحد 8

021-26656130

پاسخگویی در ساعات اداری

روزهای زوج

از ساعت 9:30 تا 14:00

کارگاه آموزشی حل مسایل زندگی با بهره‌گیری از تکنیک‌های تئوری انتخاب (ویلیام گلسر)

دوشنبه 27 شهریور 1396
کارگاه تئوری انتخاب بنیاد حضرت علی

 

کارگاه تئوری انتخاب بنیاد حضرت علی

در ادامه برنامه‌های مشاوره‌ای بنیاد، کارگاهی آموزشی با هدایت آقای مناف‌زاده پنجشنبه نهم شهریور 1396 با حضور چند تن از جوانان مددجو در محل بنیاد برگزار شد. برنامه این دوره کارگاه‌ها ابتدا معرفی و آَشنایی با تئوری انتخاب خواهد بود، سپس  برمبنای راهکارهای این تئوری، به تناوب کارگاه‌های دیگری برای حل مسایل و مشکلات جوانان اجرا خواهد شد.

در ابتدا استاد از حاضران در کارگاه خواستند كه از بین کارت‌های حاوی عکس (خرس کارتونی در حالات مختلف) هر كدام يك عكس كه بيانگر احساسات آنها نسبت به شركت در جلسه بود، انتخاب كنند. سپس از آنان خواست که با نشان دادن عکس به دیگران، دلایل انتخاب خود را تشریح کنند. به نظر رسید جوانان حاضر عکس‌هایی که بیانگر احساس خوب و مثبت آنان نسبت به شرکت در کارگاه بود را بیشتر انتخاب کرده بودند.

برای شروع برنامه اهداف کارگاه بیان شد. انسان چرا و چگونه رفتار مي‌كند يا به تعبيري مغز انسان چگونه عمل مي‌كند. اما هدف اصلی کارگاه اين است كه اطلاعاتي داده شود كه توانايي مديريت زندگي را ايجاد كند، خواسته‌ها شناسايي شود و بدانيم با افراد مهم زندگي خود كه هم عزيز هستند و هم نزديك چگونه رفتار كنيم و در عین حال مسئوليت زندگي خودمان را داشته باشيم. سپس آقای مناف‌زاده درباره تئوري انتخاب، تاریخچه، كاركرد و علت نياز به اين تئوري توضيحاتی ارایه دادند و متناسب با بحث، اسلايد و كاربرگه‌هایی بین شرکت کنندگان پخش شد.

تئوري انتخاب گلاسر

تئوری انتخاب می‌گوید ما به عنوان یک انسان، برای دست یافتن به خواسته‌های خود، چگونه رفتارمان را انتخاب می‌کنیم. گلاسر معتقد است افراد كه احساس ناخشنودي دارند، عرف آنها را مجبور به رفتارهایي كرده است، مانند كساني كه واقعيت گريزهستند، افرادي كه نمي‌توانند با افراد مهم زندگي خود به خوبی كنار بيايند و با رياكاري و پرخاشگري مسائل را حل مي‌كنند.

تئوري انتخاب در حقيقت كاركرد واقعي مغز را توضيح مي‌دهد و معتقد است كه ما بایستی مسئوليت رفتار خود را بپذيريم اما مسئول رفتار ديگران نيستيم. با اقدام عملي می‌توانیم به اهداف واقعي برسيم اگر توان تحمل رفتار ديگران را داشته باشيم و براي تغيير خود و نه تغيير ديگران تلاش كنيم. گلاسر معتقد است ما نبايد قرباني محرك و كنترل‌هاي بيروني شويم، ما مي‌توانيم رفتار ديگري را در مواجهه با كنترل‌هاي بيروني انتخاب كنيم و بر محتوا و شيوه فكرمان كنترل داشته باشيم.

به زعم گلاسر مغز انسان به اين صورت كار مي‌كند كه خواسته‌اي دارد و در مقابل داشته‌ها وجود دارند، اگر فاصله‌اي ميان اين دو باشد به خواسته نمي‌رسد و بالعكس كه منجر به رفتارهاي متفاوت مي‌شود. اين داشته‌ها بستگي به نوع ادراك انسان‌ها نيز دارد كه اين داشته‌ها را چقدر مي‌بينند.

تئوري انتخاب در موارد زير ما را ياري مي‌كند:

  • كنترل احساسات و فرو بردن خشم؛
  • يادگیری روش‌هايي براي حل تعارض؛
  • درك واقعيت براي كنترل رفتار خود و پذيرش رفتار خود؛
  • انعطاف‌پذيري بيشتر و بهره گيري از فرصت‌ها؛
  • بينش وسيع‌تر نسبت به ارزش‌هاي مهم شخصي؛
  • انتخاب‌هاي بهتر؛
  • كنار آمدن با ديگران؛
  • افزايش شادماني.

كاربرگه:

در اطراف ما موقعيت‌هاي متفاوتي وجود دارد:

  • ما بر برخي از موقعيت‌ها كنترل داريم مانند اينكه با چه كسي رفت‌وآمد داشته باشيم، بيان روشن و واضحي داشته باشيم و…
  • بر برخي از موقعيت ها فقط نفوذ داريم يعني مي‌توانيم اثر بگذاريم مانند اجراي قانون و مقررات، انتقاد كردن از ديگران و …
  • بر برخي از موقعيت‌ها نمي‌‌توانيم كنترلي داشته باشيم مانند وقتي عرق مي‌كنيم، مورد انتقاد ديگران قرار مي‌گيريم و…

با  مرور اين كاربرگه ما پي می‌بریم كه در موقعيت‌هايي كه تحت كنترل ما هست، با كسب مهارت مي‌توانيم تغيير ايجاد كنيم.

دنياي واقعيت:

بايد واقعيت را بپذيريم، و واقعيت را با حواسمان ادراك مي‌كنيم، پس مواجهه افراد با واقعيت متفاوت است و واقعيت براي همه يكسان نيست و مواجهه با واقعيت بستگي به ادراك ما دارد، مانند كسي كه نابيناست ادراك وی با يك فرد بينا متفاوت است.

دنياي مطلوب:

دليل ادراك متفاوت ما از واقعيت به دنيايي به نام دنياي مطلوب مربوط مي‌شود. ما در تمام طول زندگي بيش از هرچيز ديگري با دنياي مطلوب خود در تماس هستيم. دنياي كيفي مهم‌ترين بخش زندگي ماست، ما تنها به آنچه كه در اين دنيا وجود دارد توجه دقيق مي‌كنيم. دنياي مطلوب ما دنياي كوچكي است كه هر فرد به فاصله كمي پس از تولد شروع به خلق آن در ذهن خويش مي‌كند و اين خلق و بسط و توسعه آن در طي زندگي همچنان ادامه مي‌يابد.

گلاسر معتقد است كه كل زندگي ما صرف بسط اين تصاوير، بيرون كردن آنها از آلبوم و قرار دادن تصاوير جديد درون آلبوم مي‌شود. افراد براي هر نياز خود بايد حداقل يك تصوير داشته باشند اين واقعا ناممكن است كه نيازي وجود داشته باشد و بلافاصله تصويري براي برآورده شدن اين نياز در ذهن فرد موجود نباشد و افراد بر اين اساس انتخاب مي‌كنند كه براي نيازهاي‌شان اقدام موثر كنند.

دنياي مطلوب شامل سه بخش است:

  1. افرادي كه بسيار دوست داريم با آنها باشيم (دوستي پايدارترين منبع خشنودي است)؛
  2. چيزهايي كه دوست داريم داشته باشيم و تجربه كنيم مانند اشيای يادگاري؛
  3. عقايد يا نظام باورهايي كه مطلوب ما هستند و بر بخش بزرگي از رفتار ما حاكميت دارند مانند احترام گذاشتن.

تمام خواسته‌هاي ما از دنياي مطلوب از پنج نياز سرچشمه مي‌گيرد، همه افراد اين نيازها را دارند ولي ميزان هر كدام از اين نيازها در افراد متفاوت است:

  1. بقا (نيازهايي براي زنده ماندن): سلامتي، استراحت، فعاليت جنسي، گرما و غذا؛
  2. عشق و تعلق: تعلق داشتن، عاشق بودن، احترام داشتن، مشارکت و همكاري؛
  3. قدرت و خود ارزشمندي: خود ارزشمندي، پيشرفت، حساب آمدن، موفقيت، امتياز و مهارت‌ها؛
  4. آزادي: انتخاب‌ها، استقلال، آزادي از و آزادي براي. آزادي بعد از نياز به قدرت رشد مي‌كند، يعني قدرت كه ارضا شود آزادي شروع مي‌شود، وقتي محدوديت‌ها، اعمال نفوذها و كنترل‌ها زياد شود احساس نياز به آزادي زياد مي‌شود.
  5. تفريح و شادي: لذت، خنده، تنوع، يادگيري؛ يادگيري نتيجه تفريح است.

هدف رفتارهاي ما ارضاي اين پنج نياز است كه سرشتي هستند نه آموخته شده، كلي هستند نه اختصاصي و فراگير هستند و جهاني نه وابسته به هيچ فرهنگي.

در آخر برنامه كاربرگه ديگري (درخت زندگي) ميان حضار توزيع شد كه در آن درباره شناخت زندگي خود سوالاتی طرح شده بود:

بر روي برگه‌ها، نام پنج چيزي را كه از انجام دادن آن لذت مي‌بري بنويس؛

پاسخ‎ها چنين بود؛ تفريح ،كار كردن، نقاشي، كمك كردن، بودن با دوستان، موسيقي و …

بر روي شاخه‌ها، نام پنج شخصي را كه در زندگي شما اهميت دارند بنويس؛

پاسخ‌ها چنين بود: خانواده، دوستان، اساتيد و …

بر روي ريشه‌ها، چيزهايي را كه انجام مي‌دهي تا سالم و سلامت بماني بنويس؛

پاسخ ها چنين بود: كار كردن، شاد بودن، ورزش و …

بر روي تنه، نام چيزهايي را كه در آن موفق هستي يا راه‌هايي كه در آن احساس مهم بودن مي‌كني بنويس؛

پاسخ‌ها چنين بود: كار، رشته تحصیلی، روابط اجتماعي و …

در كنار پرندگان، تصميم‌ها و انتخاب‌هايي را كه داشته‌اي بنويس؛

پاسخ‌ها چنين بود: ادامه تحصيل، شاد بودن، پيشرفت در محيط كاري و …