کارگاه آموزشی حل مسایل زندگی با بهره‌گیری از تکنیک‌های تئوری انتخاب (ویلیام گلسر)

کارگاه تئوری انتخاب بنیاد حضرت علی

در ادامه برنامه‌های مشاوره‌ای بنیاد، کارگاهی آموزشی با هدایت آقای مناف‌زاده پنجشنبه نهم شهریور ۱۳۹۶ با حضور چند تن از جوانان مددجو در محل بنیاد برگزار شد. برنامه این دوره کارگاه‌ها ابتدا معرفی و آَشنایی با تئوری انتخاب خواهد بود، سپس  برمبنای راهکارهای این تئوری، به تناوب کارگاه‌های دیگری برای حل مسایل و مشکلات جوانان اجرا خواهد شد.

در ابتدا استاد از حاضران در کارگاه خواستند که از بین کارت‌های حاوی عکس (خرس کارتونی در حالات مختلف) هر کدام یک عکس که بیانگر احساسات آنها نسبت به شرکت در جلسه بود، انتخاب کنند. سپس از آنان خواست که با نشان دادن عکس به دیگران، دلایل انتخاب خود را تشریح کنند. به نظر رسید جوانان حاضر عکس‌هایی که بیانگر احساس خوب و مثبت آنان نسبت به شرکت در کارگاه بود را بیشتر انتخاب کرده بودند.

برای شروع برنامه اهداف کارگاه بیان شد. انسان چرا و چگونه رفتار می‌کند یا به تعبیری مغز انسان چگونه عمل می‌کند. اما هدف اصلی کارگاه این است که اطلاعاتی داده شود که توانایی مدیریت زندگی را ایجاد کند، خواسته‌ها شناسایی شود و بدانیم با افراد مهم زندگی خود که هم عزیز هستند و هم نزدیک چگونه رفتار کنیم و در عین حال مسئولیت زندگی خودمان را داشته باشیم. سپس آقای مناف‌زاده درباره تئوری انتخاب، تاریخچه، کارکرد و علت نیاز به این تئوری توضیحاتی ارایه دادند و متناسب با بحث، اسلاید و کاربرگه‌هایی بین شرکت کنندگان پخش شد.

تئوری انتخاب گلاسر

تئوری انتخاب می‌گوید ما به عنوان یک انسان، برای دست یافتن به خواسته‌های خود، چگونه رفتارمان را انتخاب می‌کنیم. گلاسر معتقد است افراد که احساس ناخشنودی دارند، عرف آنها را مجبور به رفتارهایی کرده است، مانند کسانی که واقعیت گریزهستند، افرادی که نمی‌توانند با افراد مهم زندگی خود به خوبی کنار بیایند و با ریاکاری و پرخاشگری مسائل را حل می‌کنند.

تئوری انتخاب در حقیقت کارکرد واقعی مغز را توضیح می‌دهد و معتقد است که ما بایستی مسئولیت رفتار خود را بپذیریم اما مسئول رفتار دیگران نیستیم. با اقدام عملی می‌توانیم به اهداف واقعی برسیم اگر توان تحمل رفتار دیگران را داشته باشیم و برای تغییر خود و نه تغییر دیگران تلاش کنیم. گلاسر معتقد است ما نباید قربانی محرک و کنترل‌های بیرونی شویم، ما می‌توانیم رفتار دیگری را در مواجهه با کنترل‌های بیرونی انتخاب کنیم و بر محتوا و شیوه فکرمان کنترل داشته باشیم.

به زعم گلاسر مغز انسان به این صورت کار می‌کند که خواسته‌ای دارد و در مقابل داشته‌ها وجود دارند، اگر فاصله‌ای میان این دو باشد به خواسته نمی‌رسد و بالعکس که منجر به رفتارهای متفاوت می‌شود. این داشته‌ها بستگی به نوع ادراک انسان‌ها نیز دارد که این داشته‌ها را چقدر می‌بینند.

تئوری انتخاب در موارد زیر ما را یاری می‌کند:

  • کنترل احساسات و فرو بردن خشم؛
  • یادگیری روش‌هایی برای حل تعارض؛
  • درک واقعیت برای کنترل رفتار خود و پذیرش رفتار خود؛
  • انعطاف‌پذیری بیشتر و بهره گیری از فرصت‌ها؛
  • بینش وسیع‌تر نسبت به ارزش‌های مهم شخصی؛
  • انتخاب‌های بهتر؛
  • کنار آمدن با دیگران؛
  • افزایش شادمانی.

کاربرگه:

در اطراف ما موقعیت‌های متفاوتی وجود دارد:

  • ما بر برخی از موقعیت‌ها کنترل داریم مانند اینکه با چه کسی رفت‌وآمد داشته باشیم، بیان روشن و واضحی داشته باشیم و…
  • بر برخی از موقعیت ها فقط نفوذ داریم یعنی می‌توانیم اثر بگذاریم مانند اجرای قانون و مقررات، انتقاد کردن از دیگران و …
  • بر برخی از موقعیت‌ها نمی‌‌توانیم کنترلی داشته باشیم مانند وقتی عرق می‌کنیم، مورد انتقاد دیگران قرار می‌گیریم و…

با  مرور این کاربرگه ما پی می‌بریم که در موقعیت‌هایی که تحت کنترل ما هست، با کسب مهارت می‌توانیم تغییر ایجاد کنیم.

دنیای واقعیت:

باید واقعیت را بپذیریم، و واقعیت را با حواسمان ادراک می‌کنیم، پس مواجهه افراد با واقعیت متفاوت است و واقعیت برای همه یکسان نیست و مواجهه با واقعیت بستگی به ادراک ما دارد، مانند کسی که نابیناست ادراک وی با یک فرد بینا متفاوت است.

دنیای مطلوب:

دلیل ادراک متفاوت ما از واقعیت به دنیایی به نام دنیای مطلوب مربوط می‌شود. ما در تمام طول زندگی بیش از هرچیز دیگری با دنیای مطلوب خود در تماس هستیم. دنیای کیفی مهم‌ترین بخش زندگی ماست، ما تنها به آنچه که در این دنیا وجود دارد توجه دقیق می‌کنیم. دنیای مطلوب ما دنیای کوچکی است که هر فرد به فاصله کمی پس از تولد شروع به خلق آن در ذهن خویش می‌کند و این خلق و بسط و توسعه آن در طی زندگی همچنان ادامه می‌یابد.

گلاسر معتقد است که کل زندگی ما صرف بسط این تصاویر، بیرون کردن آنها از آلبوم و قرار دادن تصاویر جدید درون آلبوم می‌شود. افراد برای هر نیاز خود باید حداقل یک تصویر داشته باشند این واقعا ناممکن است که نیازی وجود داشته باشد و بلافاصله تصویری برای برآورده شدن این نیاز در ذهن فرد موجود نباشد و افراد بر این اساس انتخاب می‌کنند که برای نیازهای‌شان اقدام موثر کنند.

دنیای مطلوب شامل سه بخش است:

  1. افرادی که بسیار دوست داریم با آنها باشیم (دوستی پایدارترین منبع خشنودی است)؛
  2. چیزهایی که دوست داریم داشته باشیم و تجربه کنیم مانند اشیای یادگاری؛
  3. عقاید یا نظام باورهایی که مطلوب ما هستند و بر بخش بزرگی از رفتار ما حاکمیت دارند مانند احترام گذاشتن.

تمام خواسته‌های ما از دنیای مطلوب از پنج نیاز سرچشمه می‌گیرد، همه افراد این نیازها را دارند ولی میزان هر کدام از این نیازها در افراد متفاوت است:

  1. بقا (نیازهایی برای زنده ماندن): سلامتی، استراحت، فعالیت جنسی، گرما و غذا؛
  2. عشق و تعلق: تعلق داشتن، عاشق بودن، احترام داشتن، مشارکت و همکاری؛
  3. قدرت و خود ارزشمندی: خود ارزشمندی، پیشرفت، حساب آمدن، موفقیت، امتیاز و مهارت‌ها؛
  4. آزادی: انتخاب‌ها، استقلال، آزادی از و آزادی برای. آزادی بعد از نیاز به قدرت رشد می‌کند، یعنی قدرت که ارضا شود آزادی شروع می‌شود، وقتی محدودیت‌ها، اعمال نفوذها و کنترل‌ها زیاد شود احساس نیاز به آزادی زیاد می‌شود.
  5. تفریح و شادی: لذت، خنده، تنوع، یادگیری؛ یادگیری نتیجه تفریح است.

هدف رفتارهای ما ارضای این پنج نیاز است که سرشتی هستند نه آموخته شده، کلی هستند نه اختصاصی و فراگیر هستند و جهانی نه وابسته به هیچ فرهنگی.

در آخر برنامه کاربرگه دیگری (درخت زندگی) میان حضار توزیع شد که در آن درباره شناخت زندگی خود سوالاتی طرح شده بود:

بر روی برگه‌ها، نام پنج چیزی را که از انجام دادن آن لذت می‌بری بنویس؛

پاسخ‎ها چنین بود؛ تفریح ،کار کردن، نقاشی، کمک کردن، بودن با دوستان، موسیقی و …

بر روی شاخه‌ها، نام پنج شخصی را که در زندگی شما اهمیت دارند بنویس؛

پاسخ‌ها چنین بود: خانواده، دوستان، اساتید و …

بر روی ریشه‌ها، چیزهایی را که انجام می‌دهی تا سالم و سلامت بمانی بنویس؛

پاسخ ها چنین بود: کار کردن، شاد بودن، ورزش و …

بر روی تنه، نام چیزهایی را که در آن موفق هستی یا راه‌هایی که در آن احساس مهم بودن می‌کنی بنویس؛

پاسخ‌ها چنین بود: کار، رشته تحصیلی، روابط اجتماعی و …

در کنار پرندگان، تصمیم‌ها و انتخاب‌هایی را که داشته‌ای بنویس؛

پاسخ‌ها چنین بود: ادامه تحصیل، شاد بودن، پیشرفت در محیط کاری و …

۱۳۹۶-۱۰-۶ ۱۰:۵۷:۱۱ +۰۳:۳۰۲۷ام شهریور, ۱۳۹۶|گزارش‌های خبری|

ثبت ديدگاه